Czym jest pożyczka pozabankowa na raty
To pożyczka od instytucji pożyczkowej, czyli spółki, która nie jest bankiem, ale ma wpis w rejestrze prowadzonym przez KNF. Spłacasz ją w miesięcznych ratach, zamiast oddawać całość jednorazowo jak przy chwilówce. Umowa podlega ustawie o kredycie konsumenckim, więc masz te same podstawowe prawa co w banku: przykład reprezentatywny w reklamie, 14 dni na odstąpienie i wcześniejszą spłatę z obniżeniem kosztów.
W naszym zestawieniu kwoty pozabankowych pożyczek ratalnych wynoszą od 500 zł do 150 000 zł, a okresy od 3 do 120 miesięcy. Różnica wobec kredytu gotówkowego jest głównie w cenie i elastyczności: firma częściej zaakceptuje krótką historię kredytową czy nietypowy dochód, ale pobiera wysoką prowizję. Jeśli bank przyzna Ci kredyt, zwykle zapłacisz mniej.
Nowe firmy pożyczkowe pojawiają się regularnie i często kuszą niższą ceną na start. Zanim złożysz wniosek w nieznanej marce, sprawdź w rejestrze KNF, jaka spółka za nią stoi, i przeczytaj wzór umowy. Pośrednik, który przekazuje wniosek do wielu firm, to co innego niż pożyczkodawca.
Ile kosztuje pożyczka na raty: przeliczenie ofert z zestawienia
Każda firma musi podać przykład reprezentatywny: kwotę, okres, RRSO, całkowity koszt i kwotę do zapłaty. Przykłady dotyczą różnych kwot i okresów, więc samo RRSO łatwo źle odczytać. RRSO przelicza koszt na rok, dlatego krótka pożyczka ma wysoką stopę, nawet gdy kosztuje niewiele złotych.
Zwróć też uwagę, jak płacisz prowizję. W Provident i Smartney prowizja jest częścią kosztu spłacanego w ratach, a Wonga wymaga zapłaty prowizji przed wypłatą: z własnych pieniędzy albo drugą pożyczką na prowizję, która w przykładzie firmy dokłada 761,80 zł odsetek. W najdłuższym wariancie Smartney koszt jest prawie równy pożyczonej kwocie: 98 673,84 zł przy 105 277,78 zł na 113 miesięcy.
Poniżej przeliczyliśmy, ile kosztuje każde pożyczone 100 zł w przykładach firm z naszej tabeli (koszt całkowity podzielony przez kwotę pożyczki). Oferta z najwyższym RRSO ma najniższy koszt na 100 zł, bo trwa tylko pół roku, ale jej rata to 903,71 zł przy 4 600 zł. Wniosek: porównuj oferty dla tej samej kwoty i tego samego okresu, a RRSO traktuj jako wskazówkę.
- Vivi-Raty: 4 600 zł na 6 miesięcy, koszt 822,23 zł, czyli ok. 17,87 zł na każde 100 zł (RRSO 77,8%).
- Provident „naCoDzień”: 9 300 zł na 24 miesiące, koszt 2 694,86 zł, ok. 28,98 zł na 100 zł (RRSO 29%).
- Smartney „DaSię Teraz”: 8 553,12 zł na 38 miesięcy, koszt 5 043,37 zł, ok. 58,97 zł na 100 zł (RRSO 36,19%).
- Wonga: 6 000 zł na 42 miesiące, koszt 4 392,86 zł, ok. 73,21 zł na 100 zł (RRSO 74,3%).
Ustawowy limit prowizji: ile firma może doliczyć najwyżej
Art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim ogranicza pozaodsetkowe koszty, czyli prowizję, opłaty, ubezpieczenie i inne koszty poza odsetkami. Dla pożyczek na co najmniej 30 dni limit liczy się ze wzoru: 10% kwoty pożyczki plus 10% kwoty za każdy rok trwania umowy (okres liczony w dniach). Niezależnie od wyniku koszty pozaodsetkowe nie mogą przekroczyć 45% kwoty.
Limit obejmuje też odraczanie spłaty i kolejne pożyczki. Jeśli w ciągu 120 dni od wypłaty ta sama firma (albo podmiot z nią powiązany) udzieli Ci następnej pożyczki, zanim spłacisz pierwszą, koszty pozaodsetkowe wszystkich sumuje się i porównuje z limitem liczonym od pierwszej kwoty (art. 36c). Opłaty za odroczenie spłaty w tym okresie również wlicza się do limitu (art. 36b). Koszty ponad limit Ci się nie należą, a przy jego naruszeniu możesz skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Osobny limit dotyczy odsetek: sprawdzisz go w kalkulatorze odsetek maksymalnych.
Przykład: przy 5 000 zł na 24 miesiące limit to ok. 500 zł + 1 000 zł = 1 500 zł. Przy 10 000 zł na 48 miesięcy wzór daje 5 000 zł, ale obowiązuje próg 45%, czyli 4 500 zł. W przykładzie Wonga prowizja 2 700 zł od 6 000 zł to dokładnie 45%, a prowizja Vivi-Raty (687,15 zł od 4 600 zł na pół roku) jest tuż pod limitem ok. 690 zł. Limit to górna granica, którą część firm wykorzystuje w całości, a nie cena rynkowa. Dla typowych okresów wynosi w przybliżeniu:
- 6 miesięcy: ok. 15% kwoty,
- 12 miesięcy: 20% kwoty,
- 24 miesiące: 30% kwoty,
- 36 miesięcy: 40% kwoty,
- 42 miesiące i dłużej: 45% kwoty (próg ustawowy).
Pożyczka na raty bez BIK i bez weryfikacji: co mówi ustawa
Hasła „bez BIK” i „bez weryfikacji” to jedne z najczęściej wyszukiwanych, ale legalna instytucja pożyczkowa nie może pożyczyć bez sprawdzenia. Art. 9a ustawy o kredycie konsumenckim nakazuje jej uzależnić pożyczkę od pozytywnej oceny zdolności kredytowej, opartej na danych z baz takich jak BIK lub biura informacji gospodarczej. Wszystkie firmy z naszego zestawienia deklarują sprawdzanie baz, a Vivi-Raty wprost wymaga braku wpisu w rejestrach dłużników.
„Bez zaświadczeń” też ma granice. Gdy dane z baz nie wystarczają albo gdy kwota pożyczki przekracza dwukrotność minimalnego wynagrodzenia, firma musi odebrać od Ciebie oświadczenie o dochodach i wydatkach z dokumentami. Stąd np. w Smartney powyżej 9 600 zł dochód jest weryfikowany przez logowanie do konta bankowego. Jeśli ktoś obiecuje pożyczkę bez żadnej weryfikacji, sprawdź, czy w ogóle jest w rejestrze KNF.
Pożyczki pozabankowe są widoczne w bazach. Firmy przekazują dane do BIK lub biur informacji gospodarczej, a zaległości zgłaszają do rejestrów dłużników. Terminowa spłata nie szkodzi, ale kilka wniosków w krótkim czasie może obniżyć ocenę przy kolejnym kredycie.
Wcześniejsza spłata: jak odzyskać część prowizji
Możesz spłacić pożyczkę w całości lub części w każdej chwili, a firma nie może uzależniać tego od uprzedzenia (art. 48). Przy spłacie przed terminem całkowity koszt maleje o koszty dotyczące okresu, o który skróciłeś umowę, nawet jeśli prowizję zapłaciłeś z góry (art. 49). Rozliczenie firma musi zrobić w 14 dni od całkowitej spłaty (art. 52).
Przykład z rozliczeniem proporcjonalnym do czasu (tak deklaruje np. Smartney): pożyczasz 5 000 zł na 24 miesiące z prowizją 1 200 zł i spłacasz całość po 8 miesiącach. Umowa skraca się o 16 z 24 miesięcy, więc powinno wrócić do Ciebie ok. dwóch trzecich prowizji, czyli ok. 800 zł, a odsetek za pozostałe 16 miesięcy już nie płacisz. Ile zaoszczędzisz na nadpłatach w trakcie spłaty, policzysz w kalkulatorze nadpłaty kredytu.
Kiedy lepiej nie brać pożyczki ratalnej
Pożyczka pozabankowa na raty zamienia jeden wydatek w zobowiązanie na miesiące albo lata. Jeśli rata ma pokryć bieżące rachunki, a nie jednorazowy wydatek, problem wróci za miesiąc, tylko z dodatkową ratą. Na mniejsze nieprzewidziane wydatki lepiej sprawdza się poduszka finansowa budowana stopniowo.
Jeśli spłacasz już kilka pożyczek i szukasz kolejnej dla zadłużonych, policz najpierw, ile łącznie oddajesz miesięcznie. Czasem tańszy okazuje się kredyt konsolidacyjny w banku, a przy zaległościach rozmowa z wierzycielem o rozłożeniu długu. Spóźnienie z ratą kosztuje: firmy naliczają odsetki za opóźnienie, ustawowo najwyżej dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie, i zgłaszają dług do rejestrów.
Wszystkie oferty pożyczek i kredytów, także bankowych, znajdziesz na stronie pożyczek, a firmy z darmową pierwszą chwilówką na liście pierwsza pożyczka za darmo.