Kredyt gotówkowy a pożyczka gotówkowa: czym się różnią
W praktyce niczym, co zmieniałoby Twoją sytuację. Bank może nazwać produkt kredytem (umowa z Prawa bankowego) albo pożyczką (umowa z Kodeksu cywilnego), ale gdy pożycza konsumentowi, obie umowy są kredytem konsumenckim i podlegają tej samej ustawie o kredycie konsumenckim: z przykładem reprezentatywnym, oceną zdolności kredytowej, prawem do odstąpienia i do wcześniejszej spłaty.
Ustawa obejmuje kredyty do 255 550 zł (wyjątkiem jest niezabezpieczony hipoteką kredyt na remont, także wyższy). Część banków w zestawieniu pożycza do 300 000 zł, więc przy kwocie powyżej tego progu sprawdź w umowie, które zasady opisane niżej Cię obowiązują.
Kredyt gotówkowy jest na dowolny cel i zwykle bez zabezpieczenia, dlatego kosztuje więcej niż kredyt hipoteczny, ale nie wymaga wyceny nieruchomości ani wpisu do księgi wieczystej. Jeśli finansujesz zakup mieszkania, hipoteka wyjdzie taniej. Jeśli potrzebujesz kilkudziesięciu tysięcy na remont czy samochód, kredyt gotówkowy jest prostszy. Jeżeli chcesz spłacić nim inne zobowiązania, zajrzyj do rankingu kredytów konsolidacyjnych.
Ile kosztuje kredyt gotówkowy: przykładowe raty
Poniżej nasze wyliczenia dla rat równych, bez prowizji i ubezpieczenia, przy stałym oprocentowaniu w całym okresie. To nie są oferty banków, tylko punkt odniesienia: pokazują, jak bardzo koszt zależy od stawki i okresu. Rzeczywiste warunki poda Ci bank po ocenie zdolności kredytowej.
- 20 000 zł na 5 lat przy 8%: rata ok. 405,53 zł, odsetki łącznie ok. 4 332 zł.
- 20 000 zł na 5 lat przy 12%: rata ok. 444,89 zł, odsetki ok. 6 693 zł.
- 20 000 zł na 5 lat przy 15%: rata ok. 475,80 zł, odsetki ok. 8 548 zł.
- 50 000 zł na 4 lata przy 8%: rata ok. 1 220,65 zł, odsetki ok. 8 591 zł; przy 12% rata ok. 1 316,69 zł, odsetki ok. 13 201 zł.
- 100 000 zł na 5 lat przy 8%: rata ok. 2 027,64 zł, odsetki ok. 21 658 zł; przy 12% rata ok. 2 224,44 zł, odsetki ok. 33 467 zł.
- 30 000 zł przy 9%: na 3 lata rata ok. 953,99 zł i odsetki ok. 4 344 zł, na 10 lat rata ok. 380,03 zł i odsetki ok. 15 603 zł.
Prowizja potrafi odwrócić kolejność ofert
Porównaj dwa kredyty na 20 000 zł do ręki na 4 lata. Pierwszy ma oprocentowanie 8% i 10% prowizji doliczonej do kwoty kredytu, więc spłacasz 22 000 zł: rata ok. 537,08 zł, łącznie oddajesz ok. 25 780 zł, a RRSO wychodzi ok. 13,9%. Drugi ma 11% i zero prowizji: rata ok. 516,91 zł, łącznie ok. 24 812 zł, RRSO ok. 11,6%. Kredyt z „niższym oprocentowaniem” jest droższy o prawie 1 000 zł.
To realny scenariusz. W przykładach reprezentatywnych z naszego zestawienia banki podają 0 zł prowizji, ale taryfy części z nich przewidują prowizję ustalaną indywidualnie, u jednego banku od 0% do 19,90% kwoty, u innego standardowo 20% poza promocją. Przed podpisaniem sprawdź prowizję w formularzu informacyjnym, który bank musi Ci przekazać.
Prowizję, opłaty i ubezpieczenia ogranicza limit pozaodsetkowych kosztów z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Przy kredycie na co najmniej 30 dni to 10% kwoty kredytu plus 10% kwoty w skali roku, proporcjonalnie do liczby dni spłaty, ale łącznie nie więcej niż 45% kwoty. Dla 20 000 zł na 3 lata limit to ok. 8 000 zł, a na 5 lat już pułap 9 000 zł. Limit jest wysoki, więc nie chroni przed drogim kredytem, chroni tylko przed skrajnie drogim. Odsetki mają osobny limit: odsetki maksymalne z Kodeksu cywilnego, czyli dwukrotność odsetek ustawowych.
Kto dostanie kredyt gotówkowy: zdolność, BIK i dokumenty
Bank ma obowiązek ocenić Twoją zdolność kredytową przed zawarciem umowy (art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim). Patrzy na dochód i jego źródło, stałe wydatki, liczbę osób na utrzymaniu, obecne raty i limity oraz historię spłat w BIK. Nie ma jednej kwoty zarobków, która gwarantuje kredyt: każdy bank liczy zdolność własnym modelem.
Kredyt „bez zaświadczeń” zwykle oznacza, że zamiast zaświadczenia od pracodawcy wystarczy oświadczenie o dochodach, a bank sprawdzi wpływy na koncie albo poprosi o historię rachunku. BIK sprawdza każdy bank, więc oferty obiecujące kredyt „bez BIK” warto traktować z dużą ostrożnością.
Każdy wniosek zostawia w BIK zapytanie kredytowe. Kilka wniosków złożonych w krótkim czasie w różnych bankach może obniżyć ocenę, dlatego najpierw porównaj oferty, a wniosek składaj w jednym lub dwóch miejscach, które pasują do Twojej sytuacji.
- dowód osobisty i konto do wypłaty (część banków wymaga konta u siebie),
- stały dochód: umowa o pracę, zlecenie, działalność, emerytura lub renta, zależnie od banku,
- przy umowie o pracę bywa wymagany minimalny staż, np. w jednej z ofert zestawienia 6 miesięcy,
- brak bieżących zaległości w spłacie innych kredytów.
Promocje dla nowych klientów: co sprawdzić przed wnioskiem
Wiele najtańszych ofert w rankingu to promocje dla osób, które nie mają produktu w danym banku albo nie miały w nim pożyczki od kilku lub kilkunastu miesięcy. Na przykład PKO Debiut jest tylko na pierwszą pożyczkę w PKO, a Alior Bank wymaga przerwy od 36 miesięcy i pozwala skorzystać z oferty raz. Zanim złożysz wniosek, upewnij się, że spełniasz warunek, bo inaczej dostaniesz standardową, droższą stawkę.
Druga grupa warunków obowiązuje przez cały okres spłaty. W VeloBanku promocyjne oprocentowanie wymaga co miesiąc wpływu co najmniej 2 000 zł na konto i minimum 5 płatności kartą lub BLIKIEM; bez tego oprocentowanie rośnie o 2 punkty procentowe. Przy kredycie na kilka lat to kilka lat pilnowania warunku, więc policz, czy pasuje do tego, jak naprawdę korzystasz z konta.
Uważaj też na odroczenie pierwszej raty. Odsetki zwykle naliczają się od dnia wypłaty, więc odroczenie nie oznacza darmowych miesięcy, tylko wyższy łączny koszt.
Wcześniejsza spłata i nadpłata kredytu gotówkowego
Kredyt konsumencki możesz spłacić w całości lub w części w każdej chwili (art. 48 ustawy). Bank obniża wtedy całkowity koszt o koszty przypadające na okres, o który skróciłeś umowę, także te zapłacone z góry, np. prowizję (art. 49). Nadpłata skraca okres albo obniża ratę, a ile oszczędzisz, policzysz w kalkulatorze nadpłaty kredytu.
Rekompensatę za wcześniejszą spłatę bank może pobrać tylko wtedy, gdy zastrzegł ją w umowie, spłata przypada w okresie stałego oprocentowania, a kwota spłacona w ciągu 12 kolejnych miesięcy przekracza trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez GUS (art. 50). Wynosi wtedy najwyżej 1% spłacanej kwoty, a 0,5%, gdy do końca umowy zostało nie więcej niż rok, i nie może przekroczyć odsetek, które zapłaciłbyś do końca umowy. Przy zwykłych nadpłatach rzędu kilku tysięcy złotych rocznie ten próg zwykle nie zostanie przekroczony.
Niektóre banki deklarują bezpłatną wcześniejszą spłatę także przy stałym oprocentowaniu, tak robi np. PKO przy ofercie Debiut. Sprawdź ten zapis w umowie, bo liczy się umowa, a nie reklama.
Kiedy kredyt gotówkowy nie jest dobrym pomysłem
Kredyt ma sens przy wydatku, który i tak musisz ponieść, a nie masz na niego oszczędności, albo gdy zakup szybko się zwraca. Gorzej, gdy ma pokryć bieżące wydatki lub raty innej pożyczki: wtedy problem tylko się przesuwa i rośnie o odsetki. Jeśli masz kilka drogich zobowiązań, lepiej sprawdzić kredyt konsolidacyjny z niższym RRSO niż brać kolejny.
Zanim podpiszesz umowę, sprawdź, czy po zapłaceniu raty zostaje Ci zapas na nieprzewidziane wydatki. Jeśli nie, rozważ mniejszą kwotę albo odłożenie zakupu i zbudowanie poduszki finansowej. Pożyczki pozabankowe (np. pożyczki na raty i chwilówki) są łatwiej dostępne, ale ich RRSO to zwykle wielokrotność bankowego, więc traktuj je jako ostateczność.